پروتز دندان متحرک یکی از راهکارهای مؤثر برای جایگزینی دندانهای از دست رفته است. دندانهای خراب یا از دست رفته نه تنها توانایی جویدن و تغذیه را کاهش میدهند، بلکه زیبایی لبخند و اعتماد به نفس فرد را نیز تحت تأثیر قرار میدهند. پروتز دندان متحرک میتواند علاوه بر بهبود عملکرد دهان، لبخند شما را بازگرداند و کیفیت زندگی روزمره را افزایش دهد. در این مقاله، به بررسی جزئیات، مزایا و کاربردهای پروتز دندان متحرک میپردازیم تا شما با این گزینه درمانی بیشتر آشنا شوید.
فهرست مطالب
پروتز متحرک چیست؟
اینکه دندان ها تحت چه شرایطی از دست رفته اند مهم است، به همین دلیل همیشه نمی توان از پروتز ثابت برای فرد استفاده کرد. در این صورتع است که باید ابز پروتزهای متحرک استفاده شود. این پروتزها هم می توانند برای جزئی از کل دندان ها به کار روند. این پروتزها امکان جابه جایی دارند و حتی می توان آن ها را از دهان خارج کرد. نام این نوع پروتز اشاره به این دارد که امکان جابجایی و در آوردن و گذاشتن دندان وجود دارد. در واقع می توان پروتز متحرک را از دهان خارج کرد. مثال واضح آن دست دندان های معمولی یا همان دندان مصنوعی است که در افراد مسن اغلب استفاده می گردد.
پروتز متحرک شامل چه قسمت هایی است؟
این پروتز شامل قسمت های زیر است :
- پروتز پارسیل
- پروتز کامل (دندان مصنوعی )
| نوع پروتز | توضیح کوتاه | مزیت اصلی |
|---|---|---|
| پروتز پارسیل | جایگزین چند دندان از دست رفته | قابل جابجایی و مقرون به صرفه |
| پروتز کامل | جایگزین تمام دندانهای یک فک | بازگرداندن زیبایی و عملکرد دهان |
| اوردنچر | پروتز روی پایه ایمپلنت | ثبات بیشتر و راحتی بیشتر |
پروتز پارسیل
این پروتز شامل چندین دندان جایگزین متصل به یک پایه پلاستیک به رنگ لثه است که توسط اسکلت فلزی بهم متصل شده اند پروتز پارسیل با گیره های فلزی به دندانهای طبیعی شما متصل می شود که این اتصال تقریباً دیده نمی شود ممکن است برای تطابق بهتر یک پروتز پارسیل با دندانهای طبیعی لازم باشد که آنها روکش شود . در چند هفته اول پروتز پارسیل جدید شما ممکن است حجیم و ناراحت به نظر آید ولی دهان به آن عادت کرده و آن را قبول می کند قرار دادن و برداشتن پروتز مقداری تمرین می خواهد که در صورت رعایت دستورات براحتی در جای خود قرار می گیرد.
هرگز با گاز گرفتن پروتز آن را با فشار سر جای خود نرانید این کار باعث خم شدن و یا شکستن پروتز می شود.اگر پروتز فشار زیادی به ناحیه خاص وارد کند ممکن است که در آن ناحیه زخم بوجود آید دندانپزشک پروتز شما را تنظیم می کند تا راحتتر تطابق یابد.معمولاً قبل از خواب آنرا از دهان درآورده و صبح دوباره آنرا استفاده کنید. بهتر است که غذا خوردن را با قطعات کوچکتر و نرم شروع کنید و با هر دو طرف دهان بجوید تا فشار یکنواختی روی پروتز وارد شود . اگر در تلفظ بعضی از کلمات و صحبت کردن مشکل دارید بهتر است با صدای بلند تمرین کنید تا با مرور زمان به ان عادت کنید .
پروتز کامل (دست دندان)
پروتز کامل براساس زمان گذاشتن در دهان به ٢ نوع معمولی و فوری تقسیم می شود .پروتز فوری بلافاصله بعد از کشیدن دندانهای باقی مانده در دهان گذاشته می شود که در این صورت دندانپزشک قبلاً قالبهای فکین بیمار را تهیه کرده و ندازه گیری های لازم را انجام داده است .
پروتز کامل معمولی بعد از بهبودی بافتها که حداقل ۶ تا ٨ هفته به طول می انجامد ساخته می شود .
پروتز دندان اوردنچر
ازب دیگر دسته های پروتز دندان متحرک، پروتز اوردنچر می باشد. این پروتز ترکیبی از یک دست دندان کامل به همراه پایه های ایمپلنت است. در این نوع پروتز متحرک، دو یا چند پایه ایمپلنت درون لثه ایجاد می شود تا فرد بتواند احساس راحت تری داشته باشد و این دست از دندان ها ثابت و محکم در دهان قرار گبرند.
چگونگی انجام پروتز متحرک
برای قرار دادن پروتز متحرک دندان باید این نکته را در نظر داشته باشدید که از زمان معاینه تا قبرار گرفتن این پروتزها درون دهان، چند هفته ای طول می کشد. برای بررسی وضعیت دهان و دندان چند جلسه معاینه برای وضعیت دندان و لثه ها انجام می شود و در ان متخصص به مراجعه کننده در خصوص مراقبت های قبل و بعد و نحوه انجام آن توضیح می دهد. مراحل قرار دادن پروتز دندان متحرک به شرح زیر است :

- باید ابتدا معاینه اولیه انجام گیرد و شرایط فک بالا و پایین مورد ارزیابی قرار گیرد. وضعیت فک ها و نحوه قرار گیری آن ها رویب یکدیگر، فاصله بین فک ها از جمله مواردی است که مورد بررسی قرار می گیرند.
- پس از اینکه معاینات به صورت کامل انجام شد، مرحله قالب گیری آغاز می گردد. جهت قالب گیری از مواد خاصی استفاده می شود که جنس آن ها از موم بوده و قابلیت انعطاف پذیری و شکل پذیری دارند.
- پروتزهای دندانی با توجه به نیاز به صورت دست کامل یا پارسیل، ساخته می شود و آماده جایگذاری و نصب می گردد.
- بعد از نصب دندان در مراجعات بعدی تنظیمات مربوط به راحتی و آسایش فرد انجام می شود.
مزایای پروتز دندان متحرک
استفاده از پروتز دندان متحرک مزایای متعددی برای سلامت دهان و زیبایی لبخند دارد. این پروتزها به بازگرداندن ظاهر طبیعی دندانها کمک میکنند و اعتماد به نفس فرد را در هنگام صحبت کردن یا خندیدن افزایش میدهند. علاوه بر زیبایی، پروتز متحرک جویدن غذا را راحتتر کرده و فرآیند صحبت کردن را بهبود میبخشد. یکی از مزیتهای مهم این پروتزها، قابلیت جابجایی آسان و تمیز کردن راحت آنهاست، که رعایت بهداشت دهان و دندان را سادهتر میکند. همچنین، هزینه پروتز دندان متحرک معمولاً کمتر از پروتز ثابت و ایمپلنت است و به همین دلیل برای بسیاری از افراد راهکاری اقتصادی و مؤثر محسوب میشود.
ویکیپدیا دربراه پروتز دندان متحرکت مینویسد: پروتز دندان متحرک جزئی (RPD) نوعی پروتز است که برای بیمارانی طراحی شده که بخشی از دندانهای خود را از دست دادهاند اما هنوز دندانهایی باقی مانده است. این پروتز دندانهای جایگزین را برای بهبود عملکرد دهان یا زیبایی فراهم میکند. پروتز متحرک جزئی برای افرادی مناسب است که نمیتوانند از بریج ثابت استفاده کنند، چه به دلیل کمبود دندانهای حمایتی (مثلاً پایههای خلفی) و چه به دلیل محدودیتهای مالی.
مشکلات پروتز دندان متحرک
پروتزهای دندان متحرک عوارض خطرناک و غیر قابل جبرانی را ببه همراه ندارند اما می توانند سبب بروز یک سری مشکلات در کوتاه مدت شوند. این مشکلات در اوایل استفاده از این پروتزها به وجود می آید و شامل موارد زیر است :
- فرد به دلیل وجود جسم خارجی در دهان و به دلیل عدم عادت به آن ها احساس ناخوشانیندی می کند.
- فرد به دلیل قرارب گیری پروتز و پوشش آن در دهان، هنگام صحبت کردن و حس چشایی دچار مشکل می شود.
- به دلیل عدم رعایت بهداشت دهان و دندان ، فرد دچار عفونت های سطحی می شود.
- فرم لثه در طول زمان دچار تغییر می شوند و ممکن دندان ها شل شوند. ببنابراین باید در مراجعات بعدی باید نسبت به تعویض ان ها اقدام نمود.
نکات مهم در نگهداری پروتز دندان متحرک
برای حفظ سلامت دهان و افزایش طول عمر پروتز دندان متحرک، رعایت نکات بهداشتی بسیار اهمیت دارد. پروتزها باید روزانه با مسواک نرم و محلول مخصوص تمیز شوند تا از تجمع باکتریها و ایجاد بوی نامطبوع جلوگیری شود. همچنین نباید پروتز را در آب جوش یا مواد شیمیایی قوی قرار داد، زیرا ممکن است آسیب ببیند یا تغییر شکل دهد. مراجعه منظم به دندانپزشک برای بررسی فیت پروتز و سلامت لثهها نیز ضروری است تا پروتز به درستی روی لثه قرار گیرد و هیچ فشار یا زخم ایجاد نکند. با رعایت این نکات ساده، استفاده از پروتز دندان متحرک راحت و بیدردسر خواهد بود.
سوالات متداول
طول عمر پروتز متحرک معمولاً ۵ تا ۱۰ سال است، اما این موضوع به نوع پروتز، مراقبت و وضعیت لثهها بستگی دارد.
در ابتدا ممکن است کمی احساس ناخوشایند یا فشار در دهان ایجاد شود، اما با گذشت زمان و تنظیم توسط دندانپزشک، این مشکل برطرف میشود.
هر روز پروتز را با مسواک نرم و محلول مخصوص تمیز کنید و از خمیردندانهای ساینده یا آب جوش استفاده نکنید تا آسیب نبیند.

1 پاسخ
پروتز متحرک موندگار تره یا پروتز ثابت؟ هزینتون چقدره؟