فهرست مطالب
- 1 آیا بعد از عصب کشی دندان درد دارد؟
- 2 جدول خلاصه: درد بعد از عصب کشی دندان در یک نگاه
- 3 چرا با وجود عصب کشی، باز هم دندان درد میگیرد؟
- 4 دندان عصب کشی شده تا چند روز درد دارد؟
- 5 علتهای شایع درد دندان بعد از عصب کشی چیست؟
- 6 درد بعد از عصب کشی دندان چه حسی دارد؟
- 7 چطور درد بعد از عصب کشی را در خانه کنترل کنیم؟
- 8 چه زمانی درد بعد از عصب کشی نگرانکننده است؟
- 9 ارتباط درد بعد از عصب کشی با روکش کردن دندان
- 10 مراقبتهای مهم بعد از عصب کشی برای کاهش درد و عوارض
- 11 آیا خودِ عصب کشی دندان درد دارد؟
- 12 آیا بعد از عصب کشی و پرکردن دندان درد دارد؟
- 13 آیا ممکن است چند ماه بعد از عصب کشی دندان دوباره درد بگیرد؟
- 14 سوالات متداول
آیا بعد از عصب کشی دندان درد دارد؟
یکی از رایجترین نگرانیها قبل و بعد از درمان ریشه (عصب کشی) این است که: «آیا بعد از عصب کشی دندان درد دارد و این درد تا کی طبیعی است؟» از طرفی همه دوست داریم با عصب کشی، دنداندرد شدید تمام شود؛ از طرف دیگر اگر بعد از درمان باز هم درد احساس کنیم، نگران میشویم که مبادا درمان درست انجام نشده باشد.
در این مطلب، به زبان ساده توضیح میدهیم:
- درد بعد از عصب کشی چقدر طبیعی است و معمولاً تا چه مدت طول میکشد،
- چه علتهایی میتواند باعث درد یا حساسیت بعد از عصب کشی شود،
- چه کارهایی در خانه میتوانید انجام دهید تا درد کمتر شود،
- و در چه شرایطی حتماً باید سریع به دندانپزشک مراجعه کنید.
جدول خلاصه: درد بعد از عصب کشی دندان در یک نگاه
| وضعیت درد بعد از عصب کشی | طبیعی یا نگرانکننده؟ | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| درد خفیف یا حساسیت هنگام جویدن در ۱ تا ۳ روز اول | طبیعی | مصرف مسکن طبق نظر پزشک، نجویدن غذا با دندان درمانشده |
| کاهش تدریجی درد تا حدود ۷ روز | معمولاً طبیعی | ادامه مراقبتها و رعایت بهداشت دهان |
| دردی که بعد از ۳ روز بهتر نمیشود یا بیشتر میشود | احتیاط؛ میتواند علامت مشکل باشد | تماس با دندانپزشک و معاینه |
| درد شدید ضرباندار همراه با تورم، تب یا بوی بد دهان | نگرانکننده | مراجعه فوری به دندانپزشک؛ احتمال عفونت |
| احساس بلندی دندان و درد هنگام رویهم آمدن دندانها | معمولاً بهخاطر ترمیم بلند | تنظیم ارتفاع پرکردگی یا روکش توسط دندانپزشک |
| درد هنگام گاز زدن غذاهای سفت بعد از چند هفته | میتواند ناشی از ترک، عفونت باقیمانده یا بایت نامناسب باشد | بررسی تخصصی درمان ریشه و در صورت نیاز درمان مجدد |
چرا با وجود عصب کشی، باز هم دندان درد میگیرد؟
در عصب کشی، عصب و بافت عفونی داخل ریشه دندان برداشته میشود تا منبع اصلی درد از بین برود. اما باید توجه داشت که:
- بافتهای اطراف ریشه (استخوان، رباط نگهدارنده دندان و لثه) هنوز زندهاند،
- حین پاکسازی و شکلدهی کانالها، این بافتها تا حدی تحریک میشوند،
- بدن برای ترمیم ناحیه، واکنش التهابی طبیعی نشان میدهد.
همین التهاب موقت است که باعث میشود در چند روز اول بعد از عصب کشی، کمی درد یا حساسیت به فشار و جویدن احساس کنید. این درد معمولاً:
- خفیف تا متوسط است،
- با مسکن معمولی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن (طبق نسخه یا توصیه پزشک) کنترل میشود،
- روزبهروز کمتر شده و در عرض چند روز تا یک هفته رو به بهبود میرود.
دندان عصب کشی شده تا چند روز درد دارد؟
پاسخ یکسانی برای همه افراد وجود ندارد، اما میتوان گفت:
- در بسیاری از بیماران، یا اصلاً درد بعد از عصب کشی حس نمیشود، یا در حد بسیار خفیف است.
- اگر قرار باشد درد داشته باشید، معمولاً در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول بعد از درمان شدیدتر است و سپس کاهش پیدا میکند.
- در اغلب موارد، ناراحتی خفیف بیشتر از ۳ تا ۷ روز طول نمیکشد.
بنابراین اگر میپرسید «آیا بعد از عصب کشی و پر کردن دندان درد دارد؟» پاسخ این است که:
بله، کمی درد و حساسیت در روزهای اول طبیعی است؛ اما این درد باید رو به کاهش برود، نه شدیدتر شود و طولانی بماند.
اگر بعد از حدود ۵ تا ۷ روز، هنوز درد قابلتوجه دارید یا اصلاً بهتر نشده، بهتر است حتماً با دندانپزشک خود تماس بگیرید.
علتهای شایع درد دندان بعد از عصب کشی چیست؟
گاهی درد بعد از عصب کشی، فقط حساسیت موقتی است؛ اما گاهی میتواند نشانه یک مشکل جدیتر باشد. مهمترین علتها عبارتند از:
۱. التهاب بافتهای اطراف ریشه دندان
حین درمان، دندانپزشک با ابزار مخصوص داخل کانال ریشه را تمیز و شکلدهی میکند و با محلولهای ضدعفونی آن را میشوید. این کار ممکن است باعث شود:
- مقداری از مواد یا باکتریهای مرده به انتهای ریشه و بافت اطراف فشار بیاورند،
- بافتهای اطراف تحریک و ملتهب شوند.
نتیجه این فرایند، درد یا حساسیت به فشار است که معمولاً ظرف چند روز با داروی ضدالتهاب و مراقبت مناسب بهبود مییابد.
۲. باقی ماندن عفونت در اطراف ریشه یا استخوان
اگر قبل از عصب کشی، دندان عفونت شدید داشته یا آبسه کرده بوده، ممکن است:
- باکتریها در استخوان اطراف ریشه هم نفوذ کرده باشند،
- پاکسازی و ترمیم ریشه، زمان بیشتری برای فروکش کردن کامل التهاب نیاز داشته باشد.
در چنین شرایطی، گاهی دندانپزشک برای چند روز آنتیبیوتیک تجویز میکند. اگر با وجود مصرف دارو، همچنان درد شدید، تورم یا تب دارید، حتماً باید دوباره معاینه شوید.
۳. عصب کشی ناکامل یا کانال جا مانده
برخی دندانها، مخصوصاً دندانهای آسیاب، چند کانال ریشه باریک و پیچخورده دارند. اگر:
- یکی از کانالها بهطور کامل پیدا و تمیز نشود،
- یا در بخشی از کانال، بافت عفونی باقی بماند،
احتمال ادامه درد یا بازگشت درد بعد از مدتی وجود دارد. در این حالت معمولاً نیاز به درمان ریشه مجدد یا اقدامات تکمیلی تخصصی وجود دارد.
۴. بلند بودن ارتفاع پرکردگی یا روکش
بعد از عصب کشی، دندان یا موقتاً پر میشود یا روکش میگردد. اگر:
- مواد پرکردگی بالاتر از حد طبیعی قرار بگیرند،
- روکش کمی بلندتر از حد لازم ساخته شود،
دندان درمانشده هنگام بستن دهان زودتر با دندان مقابل تماس پیدا میکند و فشار بیشتری را تحمل میکند. این فشار میتواند باعث درد هنگام جویدن، گاز زدن یا حتی فشار معمولی دندانها روی هم شود.
خوشبختانه این مشکل با یک تنظیم ساده توسط دندانپزشک بهراحتی برطرف میشود.
۵. نشت مواد شستوشو یا پرکردگی از انتهای ریشه
در حین عصب کشی، برای شستوشوی کانالها معمولاً از محلولهایی مثل هیپوکلریت سدیم استفاده میشود. در موارد نادر، ممکن است مقداری از این محلول یا مواد پرکردگی از نوک ریشه خارج شود و:
- باعث سوزش و درد شدید در همان لحظه یا ساعتهای بعد شود،
- چند روز تا چند هفته نیاز به داروی ضدالتهاب و مراقبت داشته باشد.
۶. ترک یا شکستگی دندان
دندانی که پوسیدگی عمیق و عفونت شدید داشته، ساختاری ضعیفتر دارد. گاهی:
- قبل از عصب کشی، ریزترکهایی در ریشه یا تاج دندان ایجاد شده،
- یا بعد از درمان و تحت فشار جویدن، این ترکها تشدید میشوند.
در این شرایط، بیمار معمولاً درد تیز و تیرکشنده هنگام گاز زدن احساس میکند. تشخیص ترک همیشه آسان نیست و ممکن است با معاینه دقیق، عکسهای تکمیلی یا حتی بررسی زیر روکش مشخص شود.
۷. بیماریهای لثه یا مشکل در دندان مجاور
گاهی منشأ اصلی درد، خود دندان عصب کشی شده نیست؛ بلکه:
- لثه اطراف دندان دچار التهاب و عفونت است،
- یا دندان کناری پوسیدگی یا عفونت دارد،
- اما درد به ناحیه دندان درمانشده هم منتقل میشود.
در چنین مواردی، معاینه کامل دهان و لثه، گاهی همراه با عکسبرداری، برای تشخیص دقیق لازم است. اگر به مشکلات لثهای مشکوک هستید، مطالعه صفحه بیماری های لثه میتواند برایتان مفید باشد.
درد بعد از عصب کشی دندان چه حسی دارد؟
نوع درد بعد از عصب کشی میتواند متفاوت باشد. بسیاری از بیماران این درد را به شکلهای زیر توصیف میکنند:
- درد خفیف و مداوم، شبیه کوفتگی در ناحیه دندان،
- حساسیت هنگام گاز زدن یا جویدن مواد نسبتاً سفت،
- حساسیت به فشار ساده (مثلاً وقتی با زبان یا انگشت روی دندان فشار میدهید)،
- در موارد کمتر شایع، درد ضرباندار همراه با حس بیرونزدگی دندان.
حساسیت به سرما و گرما معمولاً بعد از عصب کشی از بین میرود، چون عصب داخل دندان خارج شده است. اگر همچنان به گرما و سرما بسیار حساس هستید، ممکن است مشکل مربوط به دندان دیگری باشد.
چطور درد بعد از عصب کشی را در خانه کنترل کنیم؟
تا زمانی که درد خفیف تا متوسط است و نشانههای هشداردهندهای مثل تب و تورم ندارید، میتوانید با چند روش ساده، درد را قابل تحملتر کنید:
۱. مصرف منظم مسکن طبق نظر دندانپزشک
معمولاً بعد از عصب کشی، برای ۲ تا ۳ روز اول داروهایی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن تجویز میشود. نکات مهم:
- دارو را طبق نسخه دندانپزشک و در فواصل منظم مصرف کنید، نه فقط وقتی درد شدید میشود.
- اگر بیماری زمینهای (مثل زخم معده، مشکلات کلیوی، قلبی یا بارداری) دارید، قبل از مصرف هر دارویی با پزشک خود مشورت کنید.
- از مصرف خودسرانه دوز بالای مسکن یا تزریق دارو بدون تجویز پزشک خودداری کنید.
۲. پرهیز از جویدن با دندان درمانشده
حداقل تا چند روز:
- غذاها را روی سمت مقابل دهان بجوید،
- از خوردن خوراکیهای سفت (آجیل، تهدیگ سفت، آبنبات، یخ و …) خودداری کنید،
- مواد چسبناک مثل آدامس و کارامل نخورید تا به ترمیم دندان فشار نیاید.
۳. استفاده از کمپرس سرد روی صورت
اگر کمی التهاب و تورم احساس میکنید، میتوانید:
- یک کیسه یخ یا بسته سبزیجات یخزده را در حوله بپیچید،
- هر بار حدود ۱۰ دقیقه روی گونه ناحیه درمانشده قرار دهید،
- بین هر دو نوبت، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه فاصله بگذارید.
۴. شستوشوی ملایم دهان با آب نمک ولرم
شستوشو با آب نمک ولرم (نه داغ) میتواند به کاهش التهاب و جرمهای سطحی کمک کند:
- نصف قاشق چایخوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کنید،
- بهآرامی در دهان بچرخانید و بدون فشار شدید، از دهان خارج کنید،
- ۱ تا ۲ بار در روز کافی است (زیادهروی نکنید).
۵. رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان
تجمع پلاک میکروبی در اطراف دندان درمانشده میتواند التهاب را تشدید کند. بنابراین:
- دو بار در روز با مسواک نرم و خمیر دندان فلورایددار مسواک بزنید،
- نخ دندان را با ملایمت استفاده کنید و مراقب باشید به ناحیه تازه درمانشده ضربه نزنید،
- در صورت تجویز دندانپزشک، از دهانشویه مناسب استفاده کنید. درباره نحوه انتخاب دهانشویه میتوانید مطلب استفاده از دهانشویه را هم بخوانید.
چه زمانی درد بعد از عصب کشی نگرانکننده است؟
اگر هر یک از علائم زیر را داشتید، بهتر است زمان را از دست ندهید و با دندانپزشک خود تماس بگیرید:
- درد شدید و مداوم که با مسکنهای معمولی هم آرام نمیشود یا فقط برای مدت کوتاهی تسکین پیدا میکند.
- دردی که بعد از ۳ تا ۵ روز بهجای کاهش، بیشتر میشود.
- تورم قابلمشاهده در لثه، گونه یا صورت در اطراف دندان عصب کشی شده.
- وجود تب، ضعف، بیحالی یا احساس بیماری عمومی.
- خروج چرک از لثه یا طعم و بوی بد در دهان که قطع نمیشود.
- احساس لق شدن دندان یا درد شدید هنگام گاز زدن حتی مواد نرم.
این علائم میتوانند نشانه عفونت فعال، عصب کشی ناکامل، ترک دندان یا مشکل دیگر باشند که باید هرچه زودتر بررسی و درمان شوند.
ارتباط درد بعد از عصب کشی با روکش کردن دندان
بعد از اتمام درمان ریشه، معمولاً توصیه میشود دندان، بهخصوص دندانهای عقب، روکش شود. دلایل این توصیه:
- دندان عصب کشی شده شکنندهتر است و بیشتر در معرض ترک و شکستگی قرار دارد،
- روکش مانند یک کلاه محافظ، دور تا دور دندان را میپوشاند و از شکستن آن جلوگیری میکند،
- با روکش مناسب، توزیع نیروهای جویدن بهتر انجام میشود و فشارهای نقطهای که میتوانند باعث درد شوند، کمتر میشود.
اگر درباره زمان مناسب روکش کردن بعد از عصب کشی کنجکاو هستید، میتوانید مطلب اگر دندان عصب کشی شده روکش نشود چه میشود را در سایت کلینیک دُردیس مطالعه کنید.
مراقبتهای مهم بعد از عصب کشی برای کاهش درد و عوارض
رعایت چند نکته ساده میتواند هم به کاهش درد کمک کند، هم شانس موفقیت بلندمدت درمان را بالاتر ببرد:
۱. پیگیری نوبتهای بعدی درمان
بعضی دندانها در چند جلسه عصب کشی میشوند و ممکن است نیاز به تکمیل درمان، تعویض پانسمان موقت یا انجام روکش داشته باشند. حتماً:
- نوبتهای بعدی را بهموقع مراجعه کنید،
- در صورت بروز هر تغییری در درد یا علائم، در ویزیت بعدی به دندانپزشک اطلاع دهید.
۲. پرهیز از داغ و سرد شدید در روزهای اول
اگرچه عصب داخل دندان برداشته شده، اما لثه و استخوان اطراف هنوز ممکن است به تغییرات شدید دما حساس باشند. بنابراین:
- از نوشیدنیهای خیلی داغ و خیلی سرد در چند روز اول کمتر استفاده کنید،
- سعی کنید مایعات را از سمت مقابل دهان عبور دهید.
۳. سیگار، قلیان و الکل را محدود یا قطع کنید
مصرف دخانیات و الکل میتواند:
- روند ترمیم بافتها را کند کند،
- احتمال عفونت و التهاب را بیشتر کند،
- و بهطور کلی به سلامت دهان و دندان آسیب بزند.
۴. معاینات دورهای دندانپزشکی را جدی بگیرید
حتی اگر بعد از عصب کشی درد خاصی ندارید، بهتر است حداقل سالی یکبار برای معاینه دورهای و جرمگیری به دندانپزشک مراجعه کنید. این کار کمک میکند:
- اگر مشکلی مثل پوسیدگی جدید، شکستگی روکش یا التهاب لثه ایجاد شده، زود تشخیص داده شود،
- و از دردها و درمانهای سنگین بعدی پیشگیری شود. برای آشنایی بیشتر با اهمیت جرمگیری، میتوانید صفحه جرم گیری دندان را ببینید.
آیا خودِ عصب کشی دندان درد دارد؟
خیلیها قبل از شروع درمان میپرسند: «آیا عصب کشی دندان درد دارد؟» و همین ترس باعث میشود درمان را مدام عقب بیندازند. در حالی که:
- امروزه عصب کشی با بیحسی موضعی مناسب انجام میشود،
- در حین کار، نباید درد قابلتوجهی حس کنید (ممکن است اندکی فشار یا لرزش ابزار را فقط احساس کنید)،
- درد شدید، معمولاً مربوط به روزها و هفتههای قبل از عصب کشی است، نه خود درمان.
اگر مایلید درباره این موضوع بیشتر بدانید، میتوانید مقاله «آیا عصب کشی دندان درد دارد؟» در سایت کلینیک دُردیس را مطالعه کنید.
آیا بعد از عصب کشی و پرکردن دندان درد دارد؟
معمولاً بعد از اتمام عصب کشی، دندان یا بهطور موقت پر میشود یا بلافاصله ترمیم دائم (پرکردگی) روی آن انجام میشود. در این شرایط:
- ممکن است ترکیبی از دو نوع حساسیت داشته باشید: حساسیت بعد از عصب کشی + حساسیت خفیف به پرکردگی جدید،
- خصوصاً اگر پرکردگی عمیق باشد، چند روز اول ممکن است هنگام گاز زدن کمی درد یا فشار احساس کنید.
این وضعیت در صورتی طبیعی محسوب میشود که:
- درد تدریجاً کمتر شود،
- با مسکن معمولی کنترل شود،
- و بعد از ۱ تا ۲ هفته تقریباً برطرف شود.
اما اگر احساس میکنید دندان «بلند» است یا فقط موقع جویدن روی همان دندان درد شدید و تیز دارید، احتمالاً ارتفاع ترمیم بالاست و باید توسط دندانپزشک تنظیم شود.
آیا ممکن است چند ماه بعد از عصب کشی دندان دوباره درد بگیرد؟
بله، هرچند در بسیاری از موارد، عصب کشی موفق است و دندان سالها بدون مشکل کار میکند، اما گاهی:
- عفونت قدیمی بهطور کامل از بین نرفته،
- یا باکتریهای جدید از طریق ترک ریشه، نشت دور پرکردگی یا پوسیدگی مجدد وارد کانال میشوند،
- یا مشکلی در ریشه یا اطراف آن (مثل کیست) ایجاد میشود.
در این موارد، ممکن است چند ماه یا حتی چند سال بعد، دوباره در همان دندان یا ناحیه اطراف آن درد، تورم یا آبسه ایجاد شود. در چنین شرایطی معمولاً نیاز به بررسی تخصصی و در صورت امکان، درمان ریشه مجدد وجود دارد.
سوالات متداول
در اغلب افراد، درد خفیف تا متوسط و حساسیت به جویدن در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول طبیعی است و میتواند تا حدود ۵ تا ۷ روز هم ادامه داشته باشد، به شرط آنکه رو به کاهش باشد. اگر بعد از یک هفته هنوز درد قابلتوجه دارید یا شدت آن بیشتر شده، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید.
در حالت کلی، اگر حال عمومی خوب است و داروی خاصی که با ورزش تداخل داشته باشد مصرف نمیکنید، بعد از رفع بیحسی میتوانید به فعالیت عادی برگردید. فقط بهتر است در یکی دو روز اول از فعالیتهای بسیار سنگین که ممکن است فشار خون و ضربان قلب شما را زیاد بالا ببرد خودداری کنید تا اگر التهاب یا خونریزی خفیفی در ناحیه وجود دارد، تشدید نشود.
اگر درد نشانه عفونت فعال، ترک ریشه یا مشکل جدی باشد و برای مدت طولانی نادیده گرفته شود، ممکن است آسیب به حدی برسد که دیگر امکان حفظ دندان وجود نداشته باشد. به همین دلیل، هر درد شدید، طولانی یا همراه با تورم و تب را جدی بگیرید و برای بررسی به دندانپزشک مراجعه کنید.