کامپوزیت دندان

مقدمه

کامپوزیت دندان یعنی شکل دادن رزین همرنگ دندان روی سطح دندان طبیعی، معمولاً در یک یا دو جلسه و با تراش کم یا بدون تراش. با آن می‌شود لب‌پریدگی، فاصله‌ی بین دندان‌ها، تغییر رنگ و نامرتبی خفیف را پوشاند.

در این صفحه توضیح می‌دهیم کامپوزیت برای چه کسی مناسب است و برای چه کسی نه. همچنین مراحل انجام آن در کلینیک دردیس، ماندگاری واقعی، معایب، تفاوت با لمینت و قیمت ۱۴۰۵ را می‌خوانید.

چه کسانی کاندید مناسب کامپوزیت هستند؟

کامپوزیت برای این موارد انتخاب خوبی است:

• لب‌پریدگی یا شکستگی کوچک دندان‌های جلو
• فاصله‌ی کم بین دندان‌ها
• دندان‌های کوچک یا نامتقارن
• تغییر رنگ‌هایی که با بلیچینگ برطرف نمی‌شوند
• کسانی که نمی‌خواهند دندانشان زیاد تراش بخورد

در این موارد باید قبل از کامپوزیت کار دیگری انجام شود یا روش دیگری انتخاب شود:

• دندان‌قروچه‌ی شدید: فشار زیاد باعث لب‌پریدگی کامپوزیت می‌شود. استفاده از محافظ شبانه لازم است و گاهی لمینت گزینه‌ی بهتری است.
• پوسیدگی یا بیماری لثه‌ی فعال: اول باید درمان شود.
• نامرتبی شدید دندان‌ها: ارتودنسی نتیجه‌ی پایدارتری می‌دهد.
• بهداشت دهان ضعیف: کامپوزیت سریع‌تر رنگ می‌گیرد و لبه‌هایش پوسیده می‌شود.

اگر قصد سفید کردن دندان‌ها را دارید، بلیچینگ را قبل از کامپوزیت انجام دهید. کامپوزیت با بلیچینگ سفید نمی‌شود و رنگ آن با دندان‌های سفیدشده تنظیم می‌شود. معمولاً حدود دو هفته بعد از بلیچینگ صبر می‌کنند تا رنگ دندان ثابت شود و چسبندگی به حالت عادی برگردد.

انواع کامپوزیت دندان

کامپوزیت‌ها را بر اساس اندازه‌ی ذرات پرکننده دسته‌بندی می‌کنند. اندازه‌ی ذرات تعیین می‌کند کامپوزیت چقدر محکم است و چقدر براق پرداخت می‌شود.

کامپوزیت ای‌پی‌اس و کامپوزیت آمریکایی یعنی چه؟

این دو اسم در بازار ایران رایج است ولی نوع علمی کامپوزیت نیستند؛ اسم برند و کشور سازنده‌اند.

کامپوزیت ای‌پی‌اس معمولاً به محصول «ای‌پی‌اس امپرس دایرکت» گفته می‌شود. این یک کامپوزیت نانوهیبرید ساخت شرکت ایووکلار ویوادنت با مقر در لیختن‌اشتاین است و به خاطر شفافیت و رنگ‌بندی گسترده برای کارهای زیبایی محبوب است.

کامپوزیت آمریکایی معمولاً به محصولات برندهای آمریکایی مثل تری‌ام و کر گفته می‌شود. هر دو محصولات معتبر و شناخته‌شده دارند.

نکته‌ی مهم این است که کیفیت نتیجه فقط به برند بستگی ندارد. مهارت دندانپزشک در لایه‌گذاری، انتخاب رنگ و پرداخت، به همان اندازه در زیبایی و دوام اثر دارد.

در کلینیک دردیس از این برندها استفاده می‌کنیم: [پرکردنی: نام برندهای واقعی مورد استفاده و اینکه هرکدام برای چه کاری انتخاب می‌شود].

کامپوزیت مستقیم و غیرمستقیم

کامپوزیت مستقیم همان روش رایج است. دندانپزشک ماده را در همان جلسه روی دندان شکل می‌دهد و کار معمولاً در یک یا دو جلسه تمام می‌شود.

کامپوزیت غیرمستقیم روی قالب دندان در لابراتوار ساخته و بعد روی دندان چسبانده می‌شود. فرم آن دقیق‌تر و سطحش یکدست‌تر است، ولی به دو جلسه و هزینه‌ی بیشتر نیاز دارد. این روش بیشتر برای ترمیم‌های بزرگ دندان‌های عقب به کار می‌رود.

مراحل انجام کامپوزیت در کلینیک دردیس

1. معاینه و مشاوره: دندانپزشک سلامت دندان و لثه را بررسی می‌کند، از لبخند شما عکس می‌گیرد و درباره‌ی رنگ و فرم دلخواه صحبت می‌کند. اگر پوسیدگی یا جرم دارید، اول درمان می‌شود.
2. طراحی لبخند: [پرکردنی: اگر کلینیک طرح دیجیتال یا ماک‌آپ آزمایشی روی دندان انجام می‌دهد، اینجا توضیح دهید.] [لینک داخلی: طراحی لبخند]
3. انتخاب رنگ: رنگ کامپوزیت با دندان‌های خودتان یا با رنگ هدف تطبیق داده می‌شود. این کار در ابتدای جلسه و قبل از خشک شدن دندان انجام می‌شود، چون دندان خشک روشن‌تر دیده می‌شود.
4. آماده‌سازی سطح: سطح دندان تمیز و با ژل اسیدی ملایم آماده می‌شود. در بیشتر موارد دندان تراش نمی‌خورد یا تراش بسیار کمی دارد و معمولاً بی‌حسی لازم نیست.
5. لایه‌گذاری و سخت کردن: کامپوزیت لایه‌لایه گذاشته و هر لایه با نور مخصوص سخت می‌شود. تعداد لایه‌ها و ترکیب رنگ‌ها، طبیعی بودن نتیجه را تعیین می‌کند.
6. فرم‌دهی و پرداخت: لبه‌ها و سطح دندان شکل داده و براق می‌شوند و بایت شما کنترل می‌شود.

کامپوزیت هر دندان معمولاً بین نیم تا یک ساعت زمان می‌برد. کامپوزیت کامل لبخند معمولاً در یک یا دو جلسه‌ی چندساعته انجام می‌شود. 

مراقبت بعد از کامپوزیت

کامپوزیت بعد از سخت شدن با نور، آماده‌ی استفاده است. با این حال این مراقبت‌ها عمر و رنگ آن را حفظ می‌کنند:

• روزهای اول: بسیاری از دندانپزشکان توصیه می‌کنند یکی دو روز اول چای، قهوه، نوشابه‌ی رنگی و سیگار کمتر مصرف شود.
• بهداشت روزانه: دو بار مسواک با مسواک نرم و خمیردندان غیرساینده، و نخ دندان هر روز. خمیردندان‌های سفیدکننده‌ی ساینده سطح کامپوزیت را مات می‌کنند.
• پرهیز از فشار موضعی: یخ، هسته، ناخن و باز کردن بسته‌بندی با دندان باعث لب‌پریدگی می‌شود.
• محافظ شبانه: اگر دندان‌قروچه دارید، حتماً از محافظ شبانه استفاده کنید.
• پرداخت دوره‌ای: هر شش ماه تا یک سال برای معاینه و پرداخت مراجعه کنید. پرداخت دوباره، براقی کامپوزیت را برمی‌گرداند و لکه‌های سطحی را پاک می‌کند.

تفاوت کامپوزیت و لمینت

کامپوزیت از رزین ساخته و مستقیم روی دندان شکل داده می‌شود. لمینت پوسته‌ی نازک سرامیکی است که در لابراتوار ساخته و روی دندان چسبانده می‌شود.

اگر بودجه محدودتری دارید، نمی‌خواهید دندان تراش بخورد یا اولین بار است که لبخندتان را تغییر می‌دهید، کامپوزیت انتخاب منطقی‌تری است. اگر ماندگاری طولانی و ثبات رنگ برایتان اولویت دارد، لمینت را بررسی کنید

مزایای کامپوزیت دندان

• حفظ دندان طبیعی: در بیشتر موارد دندان تراش نمی‌خورد یا تراش بسیار کمی دارد. به همین دلیل کار تقریباً برگشت‌پذیر است.
• سرعت: بدون لابراتوار و معمولاً در یک یا دو جلسه تمام می‌شود.
• دیدن نتیجه در همان جلسه: فرم دندان جلوی چشم شما ساخته می‌شود و قبل از پایان کار می‌توانید تغییر بخواهید.
• ترمیم آسان: اگر لبه‌ای بپرد، همان روز روی همان دندان ترمیم می‌شود و لازم نیست کل کار دوباره ساخته شود.
• بدون بی‌حسی: وقتی دندان تراش نخورد، معمولاً بی‌حسی لازم نیست.
• هزینه‌ی کمتر: قیمت آن معمولاً چند برابر کمتر از لمینت است.

معایب کامپوزیت

کامپوزیت روش خوبی است، ولی بی‌عیب نیست و بهتر است قبل از انتخاب این موارد را بدانید:

• رنگ‌پذیری: کامپوزیت به مرور از چای، قهوه و سیگار رنگ می‌گیرد و در بلندمدت کدرتر از لمینت می‌شود.
• لب‌پریدگی: لبه‌های نازک، به خصوص در کسانی که دندان‌قروچه دارند، ممکن است بپرد.
• نیاز به نگهداری: برای حفظ براقی، پرداخت دوره‌ای لازم است.
• حساسیت موقت: بعضی افراد چند روز حساسیت خفیف به سرما دارند که معمولاً خودبه‌خود برطرف می‌شود.

آیا کامپوزیت به دندان آسیب می‌زند؟ وقتی بدون تراش انجام شود، آسیبی به ساختار دندان نمی‌زند و در بیشتر موارد قابل برداشتن است. آماده‌سازی اسیدی فقط لایه‌ی بسیار نازکی از سطح مینا را تغییر می‌دهد. اما اگر برای کامپوزیت دندان تراش بخورد، آن بخش دیگر برنمی‌گردد. کار غیراصولی هم می‌تواند با لبه‌های نامناسب باعث جمع شدن پلاک، پوسیدگی و التهاب لثه شود.

چه چیزهایی قیمت را تغییر می‌دهد؟

• برند و نوع ماده: کامپوزیت‌های نانوهیبرید ممتاز گران‌تر از برندهای اقتصادی هستند.
• تعداد دندان‌ها: کامپوزیت لبخند معمولاً ۶ تا ۱۰ دندان جلو را شامل می‌شود و هزینه‌ی کل به همین تعداد بستگی دارد.
• میزان تغییر فرم و رنگ: بستن فاصله یا بلند کردن دندان، ماده و زمان بیشتری می‌خواهد.
• درمان‌های قبلی: جرم‌گیری، درمان پوسیدگی یا بلیچینگ هزینه‌ی جداگانه دارند.
• روش مستقیم یا غیرمستقیم: روش لابراتواری گران‌تر است.

کامپوزیت ارزان معمولاً یعنی ماده‌ی نامرغوب یا وقت کمتر برای لایه‌گذاری و پرداخت. نتیجه‌اش رنگ‌گرفتن زودهنگام و لب‌پریدگی است و در نهایت هزینه‌ی تعویض را جلو می‌اندازد. قبل از انجام، نام برند و ضمانت کار را از کلینیک بپرسید.