در کامپوزیت (پرکردگی یا باندینگ رزینی) ماده با نور آبی در مطب بلافاصله سفت میشود؛ بنابراین از نظر علمی لازم نیست ساعتها برای “سفت شدن” صبر کنید. بااینحال اگر بیحسی داشتهاید، بهتر است تا وقتی بیحسی از بین نرفته (تقریباً ۱–۲ ساعت) غذای جامد نخورید تا گونه و زبانتان را ناخواسته گاز نگیرید. در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول هم برای دوام و رنگنپذیری بهتر، از خوراکیهای سفت/چسبنده و نیز مواد خیلی رنگی و دمای بسیار داغ/سرد پرهیز کنید.
فهرست مطالب
چرا “منتظر ماندن” بیشتر به بیحسی ربط دارد نه به خود کامپوزیت؟
کامپوزیتهای دندانی با لایتکیور در همان جلسه کاملاً کیور (سفت) میشوند. محدودیت اصلی، خطر گاز گرفتن بافت نرم حین بیحسی و حساسیت موقت دندانی است، نه سفت نشدن ماده. بنابراین خیلی از دندانپزشکان اجازه میدهند بهمحض رفع بیحسی غذای نرم شروع شود.
چه زمانی غذا بخورم؟
| موقعیت | منتظر بمانم؟ | چه چیزی مجاز است | چه چیزی موقتاً ممنوع است (۲۴–۴۸ ساعت اول) |
|---|---|---|---|
| پرکردگی/باندینگ کامپوزیتی با بیحسی | بله؛ تا رفع بیحسی (حدود ۱–۲ ساعت) | مایعات ولرم، سپس غذاهای نرم | خوراکیهای سفت/چسبنده؛ داغ یا بسیار سرد |
| پرکردگی/باندینگ کامپوزیتی بدون بیحسی | لازم نیست (میتوانید بلافاصله نرم بخورید) | ماست، تخممرغ همزده، پاستا نرم، سوپ | گاز زدن مستقیم به سیب/آبنبات/یخ؛ نوشیدنیهای خیلی رنگی |
| ونیر کامپوزیت مستقیم (زیبایی) | مثل بالا؛ ترجیحاً ۲۴ ساعت اول نرم | نرم و خردشده (سمت مقابل بجوید) | گاز زدن به خوراکی سفت؛ مواد بسیار رنگی ۲۴–۴۸ ساعت |
| روکش/ونیر موقت | حداقل ۲ ساعت و تا رفع بیحسی | نرم و ولرم | سفت/چسبنده؛ گاززدن مستقیم؛ داغ/سرد شدید |
چرا ۲۴–۴۸ ساعت اول باید محتاط بود؟
- فشار مکانیکی زیاد (خوراکیهای سفت و چسبنده) میتواند به اتصال تازه پالیششده فشار بیاورد یا نیاز به تنظیم بایت ایجاد کند.
- رنگپذیری زودهنگام: رزین کامپوزیت مثل دندان طبیعی با گذر زمان رنگ میگیرد؛ بعضی دندانپزشکان در ۴۸ ساعت اول اجتناب از قهوه، چای، شراب قرمز و توتهای تیره را توصیه میکنند.
- دمای بسیار داغ/سرد میتواند حساسیت را تشدید کند؛ برخی توصیه میکنند در ساعات نخست از افراط دمایی پرهیز شود.
برنامه غذایی پیشنهادی ۰ تا ۴۸ ساعت
۰–۲ ساعت اول
- اگر بیحسی دارید: از غذای جامد صرفنظر کنید؛ فقط مایعات ولرم (نه داغ/سرد).
- اگر بیحسی ندارید: میتوانید غذای نرم را شروع کنید.
۲–۲۴ ساعت
- بله: ماست، سوپ ولرم، پوره سیبزمینی، پاستای نرم، املت، اسموتی، ماهی نرم، نان نرم.
- خیر: تهدیگ/آبنبات سفت، گز/تافی، یخ، ساندویچهای خیلی سفت، نوشیدنیهای بسیار داغ یا یخزده.
۲۴–۴۸ ساعت
- بهتدریج رژیم عادی؛ اما هنوز از خوراکی خیلی رنگی (چای پررنگ، قهوه، شربتهای تیره، زغالاخته) و سفت/چسبنده پرهیز کنید.
بعد از ۴۸ ساعت
- رژیم معمول با عادتهای محافظتی (نکزدن با دندان جلو، استفاده از نخ و مسواک منظم، مراجعات دورهای).
چه چیزهایی بخوریم و چه چیزهایی نخوریم؟
مجاز/پیشنهادی (دو روز اول):
ماست، سوپ ولرم، تخممرغ همزده، پاستای نرم، برنج نرم، پوره، اسموتی، پنیر نرم، سبزیجات پخته.
ممنوع/محدود (دو روز اول):
آبنبات سفت، شکلات تافی/کاراملی، مغزهای خیلی سفت، یخ، هویج خام با گاز زدن، غذاهای بسیار داغ یا بسیار سرد، نوشیدنیها و خوراکیهای بسیار رنگی.
تفاوت پرکردگی کامپوزیت با ونیر کامپوزیت
- پرکردگی/باندینگ کمپوزیت (ترمیمی یا زیبایی موضعی): معمولاً پس از رفع بیحسی میتوانید نرم بخورید؛ مراقبت رنگی/سفت ۲۴–۴۸ ساعت اول توصیه میشود.
- ونیر کامپوزیت مستقیم: همان اصول، اما چون لبههای برنده درگیرند، گاززدن مستقیم (مثلاً سیب کامل) را بهویژه در آغاز کنار بگذارید؛ برش دادن لقمهها کمککننده است.
- ونیر/روکش موقت: حداقل ۲ ساعت صبر + پرهیز جدی از سفت/چسبنده تا هنگام تحویل کار نهایی.
نکات مهم برای ماندگاری بیشتر کامپوزیت
- سمت مقابل بجوید تا فشار مستقیم بر ترمیم تازه کم شود. اگر بایت بالا به نظر میرسد، برای تنظیم مراجعه کنید.
- مواد بسیار رنگی را در ۴۸ ساعت اول محدود کنید و بعد از آن هم بلافاصله آب بنوشید/دهان را آبکشی کنید.
- حساسیت طبیعیِ کوتاهمدت است؛ اگر درد خودبهخودی/شبانه داشتید، سریعاً پیگیری کنید.
- بهداشت دهان: بیشتر منابع اجازهی مسواکزدن ملایم همان روز را میدهند؛ اگر پزشکتان گفته ۲۴ ساعت صبر کنید، طبق نظر او عمل کنید.
جمع بندی
کامپوزیت بلافاصله پس از انجام کار دندانپزشکی کاملاً سفت میشود و برخلاف برخی تصورات، مشکلی به نام «نیمپز بودن» وجود ندارد. نکته مهم این است که صبر کنید بیحسی دندان از بین برود که معمولاً حدود یک تا دو ساعت طول میکشد؛ پس از آن میتوانید با غذاهای نرم شروع کنید. برای محافظت بهتر از ترمیم و کاهش احتمال رنگپذیری، در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول از مصرف خوراکیهای سفت، چسبنده، بسیار رنگی و همچنین نوشیدنیها یا غذاهای با دمای خیلی بالا یا خیلی پایین پرهیز کنید. در نهایت، هرگونه علامت غیرمعمول مانند درد خودبهخودی یا احساس بلندی دندان در هنگام بستن فک باید سریعاً با دندانپزشک بررسی شود.