بعد از کشیدن دندان، رعایت مراقبتهای پس از جراحی و مصرف داروهای مناسب میتواند درد، تورم و خطر عفونت را کاهش دهد. بسیاری از افراد میپرسند: بعد از کشیدن دندان چه قرصی بخوریم؟ پاسخ دقیق به این سؤال بستگی به شدت درد، نوع دندان و شرایط جسمی فرد دارد، اما معمولاً دندانپزشک ترکیبی از مسکنها و در بعضی موارد آنتیبیوتیکها را تجویز میکند. در ادامه، انواع قرصها، زمان مصرف و نکات مهم مراقبتی را بررسی میکنیم.
فهرست مطالب
داروهای مسکن بعد از کشیدن دندان
درد بعد از کشیدن دندان طبیعی است، اما میتوان با داروهای مناسب آن را کنترل کرد.
مهمترین گزینهها عبارتند از:
- ایبوپروفن (ژلوفن، بروفن)
بهترین داروی ضدالتهاب و ضد درد برای بعد از کشیدن دندان است. هم درد را کم میکند و هم تورم را کاهش میدهد.
دندانپزشکان معمولاً مصرف ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیگرم هر ۶ ساعت را توصیه میکنند (البته فقط در صورت نداشتن بیماری معده یا مشکلات کلیوی). - استامینوفن (استامینیفن، تایلنول)
یک مسکن ایمن و مؤثر است. میتوانید به تنهایی یا همراه با ایبوپروفن استفاده کنید.
ترکیب ایبوپروفن + استامینوفن اثر بیشتری دارد و حتی در بعضی منابع گفته شده که از مسکنهای مخدر هم مؤثرتر است.
وبسایت Colgate درباره مصرف مسکن پس از کشیدن دندان مینویسد: ایبوپروفن یک داروی ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAID) است، به این معنی که با کاهش التهاب در ناحیهای که درد ایجاد شده است—در این مورد دهان شما—به کاهش درد کمک میکند. در همین حال، استامینوفن به صورت مرکزی عمل میکند و انتقال سیگنالهای درد در سیستم عصبی مرکزی شما را مسدود میسازد. مکانیسم اثر این دو دارو یکدیگر را تکمیل میکنند و در نتیجه، تسکین درد مؤثری ایجاد میشود.
چگونگی مصرف آنتیبیوتیک بعد کشیدن دندان
برای اینکه آنتیبیوتیک بهترین اثر را داشته باشد، آن را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید و فاصله زمانی بین دوزها رعایت شود. بهتر است دارو با معده خالی یا با کمی غذا مصرف شود تا ناراحتی معده ایجاد نکند. همچنین در طول درمان از مصرف همزمان داروهایی که ممکن است تداخل داشته باشند، پرهیز کنید.
آنتیبیوتیکها؛ همیشه لازم نیست!
خیلیها تصور میکنند بعد از کشیدن دندان، آنتیبیوتیک واجب است. اما واقعیت این است که آنتیبیوتیک فقط در شرایط خاص تجویز میشود، مثلاً وقتی:
- دندان قبل از کشیدن دچار عفونت فعال بوده،
- جراحی سنگین انجام شده،
- بیمار مشکلات زمینهای (مثل ضعف سیستم ایمنی یا بیماری قلبی) دارد.
رایجترین آنتیبیوتیکها:
- آموکسیسیلین: معمولترین گزینه برای پیشگیری از عفونت (۵۰۰ میلیگرم هر ۸ ساعت به مدت ۵ تا ۷ روز).
- مترونیدازول: در بعضی موارد همراه آموکسیسیلین تجویز میشود.
- کلیندامایسین یا آزیترومایسین: برای افرادی که به پنیسیلین حساسیت دارند.
❌ یادتان باشد: هیچوقت خودسرانه آنتیبیوتیک مصرف نکنید. تنها پزشک میتواند تشخیص بدهد که شما نیاز دارید یا نه.
جدول داروهای رایج بعد از کشیدن دندان
| نوع دارو | نام رایج / تجاری | دوز معمول (برای بزرگسالان) | کاربرد اصلی | نکات مهم |
|---|---|---|---|---|
| مسکن ضدالتهاب (NSAID) | ایبوپروفن (ژلوفن، بروفن) | ۴۰۰–۶۰۰ میلیگرم هر ۶–۸ ساعت | کاهش درد و تورم | با معده خالی مصرف نشود؛ در بیماران قلبی/گوارشی با احتیاط |
| مسکن ساده | استامینوفن (استامینوفن، تایلنول) | ۵۰۰–۱۰۰۰ میلیگرم هر ۶ ساعت | تسکین درد و کاهش تب | در مشکلات کبدی محدودیت دارد |
| آنتیبیوتیک رایج | آموکسیسیلین | ۵۰۰ میلیگرم هر ۸ ساعت (۵–۷ روز) | پیشگیری/درمان عفونت | فقط در صورت تجویز پزشک |
| آنتیبیوتیک جایگزین | کلیندامایسین | ۳۰۰ میلیگرم هر ۸ ساعت | جایگزین در حساسیت به پنیسیلین | مصرف منظم و کامل دوره ضروری است |
| آنتیبیوتیک ترکیبی | مترونیدازول | ۲۵۰–۵۰۰ میلیگرم هر ۸ ساعت | درمان عفونتهای شدید لثهای | معمولاً همراه آموکسیسیلین مصرف میشود |
| آنتیبیوتیک دیگر | آزیترومایسین | ۵۰۰ میلیگرم روزانه (۳ روز) | جایگزین در آلرژی به پنیسیلین | عوارض گوارشی محتمل است |
نکات مهم در مصرف دارو
- زمان شروع: بهتر است قبل از اینکه اثر داروی بیحسی تمام شود، اولین دوز مسکن را مصرف کنید.
- ترکیب ایبوپروفن و استامینوفن: مصرف این دو دارو به صورت متناوب (هر ۶ ساعت) درد را بهتر کنترل میکند.
- تداخل دارویی: اگر داروهای قلبی، رقیقکننده خون یا داروهای معده مصرف میکنید، حتماً قبل از مصرف دارو با پزشک مشورت کنید.
- کامل کردن دوره آنتیبیوتیک: اگر دکتر برایتان آنتیبیوتیک نوشت، حتی با رفع علائم باید دوره درمان را کامل کنید.
مراقبتهای مکمل بعد از کشیدن دندان
داروها فقط بخشی از مراقبت هستند. رعایت چند نکته ساده به روند بهبود کمک میکند:
چند ساعت بعد از کشیدن دندان غذا بخوریم؟
بعد از کشیدن دندان بهتر است حداقل ۲ تا ۳ ساعت صبر کنید قبل از اینکه غذا بخورید. خوردن غذا خیلی زود ممکن است لخته خون تشکیل شده روی محل زخم را از بین ببرد و باعث خونریزی یا عفونت شود. توصیه میشود در روز اول غذاهای نرم و ولرم مانند سوپ، پوره یا ماست مصرف کنید و از خوردن غذاهای سفت، داغ یا تند خودداری کنید.
چند ساعت بعد از کشیدن دندان آب بخوریم؟
برای نوشیدن آب، بهتر است ۱ تا ۲ ساعت صبر کنید تا لخته خون محل کشیدن دندان تثبیت شود. همچنین از مکیدن نی یا نوشیدن آب با فشار خودداری کنید زیرا مکش میتواند باعث خارج شدن لخته خون و ایجاد درد یا خشکشدن حفره دندان شود. آب ولرم بهترین گزینه است و نوشیدن مایعات سرد یا خیلی داغ در روز اول توصیه نمیشود.
چقدر بعد از کشیدن دندان مسواک بزنیم؟
در روز اول پس از کشیدن دندان، بهتر است مستقیماً روی محل زخم مسواک نزنید. میتوانید سایر دندانها را به آرامی مسواک کنید و از دهانشویههای ضعیف یا آب نمک ولرم برای تمیز نگه داشتن محل زخم استفاده کنید. روز بعد میتوان مسواک زدن را با دقت بیشتر و بدون فشار روی محل جراحی انجام داد.
منع مصرف آسپرین بعد کشیدن دندان
آسپرین به دلیل خاصیت رقیقکننده خون، میتواند خطر خونریزی بعد از کشیدن دندان را افزایش دهد. اگر مجبور به مصرف آسپرین هستید، حتماً قبل از جراحی با دندانپزشک یا پزشک مشورت کنید. ممکن است پزشک توصیه کند چند روز قبل و بعد از جراحی مصرف دارو را متوقف کنید یا جایگزین مناسبی تجویز کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر هر یک از علائم زیر را داشتید، بهتر است معطل نکنید و دندانپزشک را در جریان بگذارید:
- درد شدید و غیرقابل کنترل حتی با مصرف دارو،
- خونریزی مداوم بیش از ۸ ساعت،
- تورم شدید صورت یا گلو،
- تب یا بوی بد دهان همراه با ترشحات چرکی.
جمعبندی
بعد از کشیدن دندان، معمولاً ایبوپروفن و استامینوفن بهترین انتخاب برای کنترل درد هستند.
آنتیبیوتیک فقط در شرایط خاص تجویز میشود و مصرف خودسرانه آن توصیه نمیشود.
با رعایت دستورات پزشک، مصرف داروهای صحیح و مراقبتهای خانگی، روند بهبودی خیلی سریعتر و راحتتر خواهد بود.
سوالات متداول
مسکنهای رایج شامل ایبوپروفن و استامینوفن هستند. ایبوپروفن التهاب را کاهش میدهد و استامینوفن انتقال سیگنال درد را مسدود میکند. ترکیب این دو میتواند تسکین مؤثری ایجاد کند، البته طبق توصیه دندانپزشک مصرف شود.
خیر، تنها در مواردی که دندانپزشک تشخیص دهد عفونت یا خطر آن وجود دارد، آنتیبیوتیک تجویز میشود. مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک توصیه نمیشود.
معمولاً مسکنها در 24 تا 48 ساعت اول بعد از کشیدن دندان بیشترین تأثیر را دارند. طبق دستور دندانپزشک و با فاصله مناسب بین دوزها، میتوانید مصرف کنید تا درد کنترل شود.